Onze inwoners blijven langer zelfstandig thuis wonen, of gaan voor het eerst op zichzelf of weer zelfstandig wonen na verblijf in een instelling of pleeggezin. Daardoor neemt de vraag - nu en in de toekomst - naar ambulante zorg en ondersteuning toe. Ook de vraag naar geschikte woonruimte neemt daardoor toe. Op donderdag 13 juli besprak de gemeenteraad het visiedocument "Wonen met zorg 2030", mede opgesteld naar aanleiding van de door GroenLinks ingebrachte motie "Haarlemmermeer woont inclusief" uit oktober 2016.
In deze motie vroeg onze fractie aandacht voor het vraagstuk rond wonen en zorg en ondersteuning, onder andere ingegeven door het vorig jaar geratificeerde VN-verdrag rond de rechten van mensen met een handicap.
Daarin staat in artikel 19 te lezen dat ‘De Staten die Partij zijn bij dit Verdrag erkennen het gelijke recht van alle personen met een handicap om in de maatschappij te wonen met dezelfde keuzemogelijkheden als anderen en nemen doeltreffende en passende maatregelen om het personen met een handicap gemakkelijker te maken dit recht ten volle te genieten en volledig deel uit te maken van, en te participeren in de maatschappij.’
Andere aanleidingen voor de motie waren er ook:
- het overhevelen van zorg- en ondersteuningstaken van de landelijke overheid naar de gemeente.
- het landelijk beleid de toegang tot het wonen in een zorginstelling alleen toegankelijk te maken voor mensen met een hoge zorgvraag. Mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben blijven daardoor langer/vaker ‘thuis’ wonen, wat meestal ook iets vraagt van de woning en woonomgeving.
- in het najaar van 2016 bleek dat een grote groep inwoners met autisme belangstelling had voor een mogelijk wooninitiatief in een pand in de Etta Palmstraat. Hier gaat hier om (veelal) jongeren die net als iedere andere jongere ‘op zichzelf’ willen gaan wonen, maar voor wie zorg en ondersteuning, al dan niet in de nabijheid, noodzakelijk zijn. Deze groep bleek onbekend te zijn bij de gemeente.
Deze zaken, tezamen met andere signalen rond wonen, zorg en ondersteuning, hebben geresulteerd in deze motie. Na toezegging van het college om met de inhoud van de motie aan de slag te gaan, heeft GroenLinks de motie aangehouden.
Visiedocument ‘Wonen met zorg’
Op donderdag 13 juli besprak de gemeenteraad het visiedocument dat het college heeft opgesteld rond het thema ‘wonen met zorg’, een doorkijk naar het jaar 2030. Een visie die dertien jaar vooruitblikt. Het college geeft aan de regie op het snijvlak wonen, welzijn en zorg nadrukkelijk steviger te willen invullen. Een voornemen dat raadsbreed op instemming kon rekenen.
In het najaar ontvangt de gemeenteraad als vervolg op dit visiedocument het uitvoeringsdocument, waarin een praktische vertaalslag wordt gemaakt van de visie naar de uitvoering. En daarbij maakte (ook) GroenLinks een aantal kanttekeningen.
Onze fractie is uiteraard tevreden dat het college de maatschappelijke vraag rond het wonen van mensen met een beperking, chronische ziekte of aandoening heeft opgepakt. Het gaat hier immers om inwoners van onze gemeente, voor wie de lokale overheid een bijzondere verantwoordelijkheid draagt. Het betreft een diverse groep mensen, van jong tot oud, met heel wisselende vragen rond wonen en zorg. Daarbij gaat het niet alleen om de zorg- en ondersteuningstaken die na de decentralisaties bij de gemeente terecht zijn gekomen maar nadrukkelijk óók om de verantwoordelijkheid voor het welzijn en het meedoen aan de samenleving van deze mensen.
Allereerst: het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap is niet vrijblijvend. In het debat heeft GroenLinks daarom nogmaals betoogd dat dit verdrag richtinggevend dient te zijn in ons gemeentelijk beleid en de uitvoering daarvan. In de communicatie naar alle betrokkenen moet wat GroenLinks betreft het VN-verdrag nadrukkelijk in stelling worden gebracht.
Een punt van zorg is het draagvlak in de samenleving. De Inclusieve Samenleving kan alleen slagen als dit breed maatschappelijk gedragen wordt. Inwoners met een beperking zullen door de stelselwijzigingen zichtbaarder worden in de maatschappij, en dat vraagt van inwoners, bedrijven en organisaties een houding waarin meer dan nu een beroep gedaan zal worden op compassie en welwillendheid naar elkaar toe. Dat zal, in deze tijd van individualisering, geen simpele opgave worden, maar wel eentje waar onze fractie nadrukkelijk aandacht voor vraagt.
Wat GroenLinks betreft is de nota een afgewogen stuk met belangrijke cijfermatige informatie. Informatie die niet eerder bekend was, en die belangrijk is voor het opstellen van beleid rond ‘wonen met zorg’.
In het najaar volgt het uitvoeringsplan. Tussen het visiedocument en het uitvoeringsplan zit weinig tijd, tijd waarin wat GroenLinks betreft toch nog iets heel belangrijks moet gebeuren. En dat is nadrukkelijk het gesprek voeren om de input van de mensen achter de cijfers in beeld te brengen. Ook dat is namelijk de bedoeling van het VN-verdrag: inclusief beleid maken sámen met de mensen die het betreft.
Zeker nu er in onze gemeente in de komende jaren veel woningen zullen worden gebouwd, ligt er een kans om aan ‘wonen met zorg’ daadwerkelijk invulling te geven. In de motie ‘Haarlemmermeer woont inclusief’ heeft GroenLinks aangegeven dat de woonbehoefte van mensen met een beperking of chronische ziekte jaarlijks geïnventariseerd moeten worden en door het college actief onder de aandacht moet worden gebracht van marktpartijen, zoals projectontwikkelaars, verkopers van zorgvastgoed, of lokaal betrokken woningbouwvereniging(en). Dat is dan ook de reden dat GroenLinks op de volgende raadsvergadering (20 juli) de aangehouden motie in stemming zal brengen.
In ons verkiezingsprogramma 2014-2018 zeiden we het zo: ‘Iedereen krijgt passende ondersteuning om zelfstandig te kunnen blijven wonen en aan de samenleving deel te nemen.’ Daar zullen we ons hard voor blijven maken.